Art 209 kk przestępstwo niealimentacji

art. 209 kk

Art 209 kk


Rodzina stanowi podstawową grupę społeczną, na której opiera się całe społeczeństwo. Ochrona jaką państwo roztacza nad tą podstawową komórką społeczną, przejawia się między innymi w reakcji prawnokarnej względem osób popełniających przestępstwa godzące w jej dobro. Nie ulega wątpliwości, że do prawidłowego funkcjonowania rodziny niezbędne są środki finansowe. Art 209 kk penalizuje zachowanie polegające na uporczywym uchylaniu się przez zobowiązanego z mocy ustawy lub orzeczenia sądowego od wykonania ciążącego na nim obowiązku opieki, polegającego na dostarczaniu środków finansowych osobie najbliższej lub innej osobie, przez co zostaje ona narażona na niemożność zaspokojenia swoich podstawowych potrzeb życiowych.

Tryb ścigania


Co do zasady przestępstwo uporczywej niealimentacji ścigane jest na wniosek:

  • pokrzywdzonego,

  • organu pomocy społecznej,

  • organu podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego.

Wniosek o ściganie może być złożony zarówno w formie pisemnej jak i ustnej np. do protokołu podczas przesłuchania w charakterze świadka. Istotne jest aby wola ścigania została wyrażona w sposób wyraźny i niebudzący wątpliwości. Z chwilą złożenia wniosku postępowanie toczy się już z urzędu. Jeżeli pokrzywdzonemu przyznano odpowiednie świadczenia rodzinne albo świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, ściganie od samego początku odbywa się z urzędu.

Ważne:

Od chwili kiedy złożyłeś wniosek o ściganie organy muszą podjąć czynności mające na celu wyjaśnienie sprawy.

Co do zasady organy ścigania powinny samodzielnie uzyskać wszystkie dowody świadczące o winie sprawcy. W praktyce jednak w przeważającej mierze organy oczekują na przedstawienie przez Ciebie niezbitych dowodów przeciwko sprawcy. Warto zatem już do wniosku o ściganie dołączyć dowody np  świadczące o tym, iż wbrew twierdzeniom sprawcy (dłużnika) wykonuje on pracę zarobkową. Z fachową pomocą prawną można, i często trzeba, skutecznie walczyć o sprawiedliwość. Należy mieć na uwadze, że w dużym stopniu sukces zależy od naszej determinacji.

Jakie są przesłanki odpowiedzialności za przestępstwo z art 209 kk?


Aby doszło do skazania sprawcy za przestępstwo stypizowane w art. 209 kk muszą zostać wykazane następujące przesłanki:

  1. stwierdzenie, że sprawca był zobowiązany do obowiązku opieki bądź to z mocy ustawy, bądź też orzeczenia sądowego,
  2. uchylanie się sprawcy od wypełnienia obowiązku przybrało formę uporczywości,
  3. w wyniku zaniechania sprawcy osoba uprawniona narażona została na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

Wszystkie wskazane powyżej przesłanki muszą wystąpić równocześnie.

Ad 1 – Zobowiązanie do obowiązku opieki wynikające z mocy ustawy lub orzeczenia sądowego


a) Sąd ocenia kwestię, czy w danej konkretnej sprawie obowiązek alimentacyjny wynika już z samej ustawy, czy też niezbędne jest wydanie orzeczenia stwierdzającego jego istnienie. Orzeczeniem stwierdzającym obowiązek łożenia na utrzymanie, jest każde orzeczenie zobowiązujące do świadczeń polegających na dostarczaniu osobie uprawnionej środków utrzymania np. orzeczenia przyznające uprawnionemu alimenty, rentę dożywotnią w zamian za dożywocie itp.

b) Jeżeli obowiązek opieki wynika z samej ustawy, to nie jest już potrzebne żadne orzeczenie potwierdzające fakt jego istnienia. Obowiązek opieki wynikający z ustawy został uregulowany w przepisach kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. I tak, obowiązek taki powstaje między: małżonkami (trwa on nawet po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa), krewnymi w linii prostej bez ograniczenia stopnia (np rodzice względem dzieci), a w linii bocznej między rodzeństwem, a także pomiędzy osobami związanymi stosunkiem przysposobienia.

Ad 2 – Znamię “uporczywego uchylania się” od obowiązku opieki



Ważne:

Sam fakt niewywiązywania się przez sprawcę z ciążącego na nim obowiązku dostarczania środków utrzymania nie oznacza, iż „automatycznie” zostanie on uznany za winnego zarzucanego mu czynu.

Należy zawsze mieć na względzie przyczyny niewywiązywania się przez sprawcę z tego obowiązku, które mogą go usprawiedliwiać. Działanie sprawcy musi cechować umyślność, zawierająca w sobie zarówno element negatywnego psychicznego nastawienia sprawcy, jak i element obiektywny, odnoszący się do czasu uchylania się od realizacji nałożonych obowiązków.

Pamiętaj:

Przyjmuje się, że okres niewywiązywania się z obowiązku opieki powinien trwać min. 3 miesiące.

Przykładowe okoliczności usprawiedliwiające: długotrwała choroba uniemożliwiająca podjęcie zatrudnienia, niezawiniona utrata pracy, bardzo ciężka sytuacja finansowa, pozbawienie wolności o ile sprawca w tym okresie nie miał możliwości zarobkowania lub innych źródeł majątkowych, z których możliwe było wypłacanie należności alimentacyjnych.

Przykładowe okoliczności, które nie stanowią usprawiedliwienia: celowa zmiana pracy na gorzej płatną, utrata zasiłku dla bezrobotnych z powodu niestawiennictwa w Urzędzie Pracy, rezygnacja z zatrudnienia bez żadnego powodu, wysokie koszty własnego utrzymania związane np z wynajmowaniem luksusowego mieszkania.

Zwróć uwagę:

Im więcej dowodów przedstawisz organom ścigania tym większa jest szansa na skierowanie przez nich do sądu aktu oskarżenia, a w konsekwencji skazania uchylającego się od płacenia alimentów sprawcy. 

Ad 3 – Podstawowe potrzeby życiowe


Pod pojęciem podstawowych potrzeb życiowych należy rozumieć nie tylko potrzeby niezbędne do zaspokojenia tzw. minimum egzystencji, ale w szczególności:

  • wyżywienie,

  • stosowną do wieku osoby uprawnionej oraz pory roku odzieży,

  • zapewnienie odpowiedniej ochrony zdrowia oraz kształcenia,

  • zaspokojenie potrzeb niezbędnych do kształtowania osobowości oraz rozwoju uprawnionego,

  • zaspokojenie innych potrzeb odpowiednich do wieku uprawnionego.

Fakt, iż potrzeby uprawnionego zaspakajane są przez inną osobę, nie wyklucza pociągnięcia do odpowiedzialności karnej samego zobowiązanego.

Jaka kara grozi za przestępstwo uporczywej niealimentacji?



Zagrożenie karą:

Przestępstwo z art 209 kk zagrożone jest karą grzywny, ograniczenia wolności oraz pozbawienia wolności do lat 2.

Graficzne podsumowanie

art. 209 kk

art. 209 kk

 

kodeks karny – kodeks karny

omentarze

  1. Andrzej

    Dzień dobry. Dostałem dzisiaj wezwanie na komisariat z paragrafu 209 artykuł 144 i nie wiem czy to jest przesłuchanie czy już wyrok.?prosze o pomoc. Pozdrawiam Andrzej

    Odpowiedz
  2. wojciech

    jestem w podeszłym wieku 64 lat jestem chory bardzo wysokie ciśnienie sprawy rełmatyczne kręgosłup puchną mi nogi lekarz sądowy uznał mnie nie zdolnym do pracy skierowano przeciwko mnie akt oskarżenia czy będę skazany czym mogę się bronić nie mam pracy od dwóch lat płacę całość alimentów i po sto złotych spłacam zaległe wcześniej sąd obniżył mi alimenty o 200 zł proszę o porade

    Odpowiedz

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *